Jesienne spotkanie Konfraterni Rapsodycznej, które odbyło się 18 października 2025 r., w dużej mierze poświęcone zostało poezji “Papuszy”, właśc. Bronisławy Wajs. Twórczość romskiej poetki jest jednym z najbardziej niezwykłych zjawisk w polskiej literaturze XX wieku. Papusza skupiała się na tradycyjnych cygańskich tematach, takich jak wędrówka, tęsknota, miłość, śmierć i bieda, a także na codziennym życiu jej społeczności. Nie szukała wielkich słów, lecz prostych obrazów, które dotykają najgłębszych emocji. Podczas spotkania wybrzmiały również wiersze o poetce – autorstwa Jerzego Ficowskiego i Izoldy Kwiek – oraz cygańskie pieśni, ballady i piosenki, które tworzyły barwną, liryczno-muzyczną opowieść o kulturze i duchowości Romów.
Jerzy Ficowski, poeta, tłumacz i znawca kultury romskiej, uciekł przed aparatem bezpieczeństwa i przez dwa lata ukrywał w taborze cygańskim. Tam poznał Papuszę i odkrył jej poetycki talent, jak również zgłębił wiedzę na temat kultury Romów. To on przetłumaczył z języka romskiego jej wiersze, a przy wsparciu Juliana Tuwima wprowadził je do literatury polskiej.
Ficowski pisał o niej z podziwem i czułością:
„Nie wiedziałem jeszcze wtedy, że Papusza pisze wiersze i śpiewa je. Ale wiedziałem już, że jest poetką.„
Ich przyjaźń i wspólna praca zaowocowały wydaniem publikacji „Cyganie polscy”, w której znalazł się życiorys autorki wraz z wierszami i słownikiem polsko-cygańskim. Niestety z tego powodu środowisko romskie odwróciło się od poetki, oskarżając ją o zdradzenie tajemnic wspólnoty.
W programie Salonu znalazły się również wiersze Izoldy Kwiek, współczesnej romskiej poetki, tancerki i działaczki społecznej. Urodzona w 1954 roku w Siemianowicach Śląskich, od niemal 40 lat prowadzi zespół „Tabor” i jest prezeską Stowarzyszenia Romów „Gandi”. Jej poezja łączy doświadczenie narodu wędrownego z osobistą wrażliwością, opowiadając o tożsamości, wolności i miłości do tradycji. W swoich utworach często nawiązuje do Papuszy jako do duchowej poprzedniczki i źródła inspiracji. W jej wierszach brzmi szacunek dla tych, którzy zachowali pamięć i piękno romskiego języka.
Obok poezji Papuszy, Ficowskiego i Kwiek, tego wieczoru wybrzmiały również pieśni i ballady cygańskie, wykonywane w duchu taborowych spotkań przy ognisku. Zgromadzeni usłyszeli m.in. “Jadą wozy kolorowe”, “Dziś prawdziwych Cyganów już nie ma” czy “Gitan”. Melodie, nasycone tęsknotą i rytmem wędrówki dopełniły poetycką opowieść. Wspólne śpiewanie i recytacje stworzyły atmosferę spotkania pełnego emocji, pamięci i wspólnoty.
Jak co miesiąc, obok zaproszeń i plakatoafiszy, na październikowy Salon Poezji przygotowano także programy – suflery i wsuwki, zawierające teksty poetów, noty biograficzne oraz fotorelację z poprzedniego Salonu wraz z pamiątkowym sprawozdaniem. Dzięki nim uczestnicy mogli nie tylko słuchać, ale również zabrać ze sobą cząstkę poetyckiego spotkania, która została utrwalona na papierze i w pamięci.
Zachęcamy do obejrzenia dostępnej poniżej obszernej fotorelacji z październikowego Salonu Poezji.
Fot. Danuta Bańdura, Wiktoria Krzeszowiak, Piotr Manik
Dziękujemy artystom oraz publiczności za to niezwykłe wydarzenie i już dzisiaj zapraszamy na niepodległościowy Salon Poezji, który odbędzie się 8 listopada o godzinie 17:00 w Centrum Kultury i Filmu w Suchej Beskidzkiej. Szczegóły dostępne na plakacie poniżej.
Serdecznie zapraszamy do Centrum Kultury i Filmu, gdzie już 24 stycznia 2026 o godzinie 17:00 w sali widowiskowej wystąpi Miejska Orkiestra Dęta w Suchej Beskidzkiej. Orkiestra pod batutą Sławomi [...]
Po raz pierwszy w Centrum Kultury i Filmu – Operetka „Księżniczka czardasza”. Zapraszamy już 7 marca 2026 r. o godzinie 18:00, gdzie Arte Creatura Teatr Muzyczny przedstawi niezrówn [...]
We wtorek, 6 stycznia 2026, Sucha Beskidzka po raz kolejny stała się przestrzenią wspólnego świętowania. Ulicami miasta już po raz jedenasty przeszedł Orszak Trzech Króli, licznie gromadząc [...]
